Chapter 18 · Moksha Sannyasa Yoga - The Yoga of Liberation through RenunciationKrishna
Verse 49
श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय 18, श्लोक 49
Sanskrit Shloka (श्लोक)
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः।
नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां सन्न्यासेनाधिगच्छति॥
Transliteration
Asakta-buddhih sarvatra jita-atma vigata-sprihah
Naishkarmya-siddhim paramam sannyasena-adhigachchhati
Word-by-Word Meaning (अन्वय)
असक्तबुद्धिःasakta-buddhihwith unattached intellect
सर्वत्रsarvatraeverywhere
जितात्माjita-atmaself-conquered
विगतस्पृहःvigata-sprihahfree from desires
नैष्कर्म्यसिद्धिम्naishkarmya-siddhimperfection of actionlessness
परमाम्paramamsupreme
सन्न्यासेनsannyasenaby renunciation
अधिगच्छतिadhigachchhatiattains
Hindi Translation (हिन्दी अर्थ)
जिसकी बुद्धि सर्वत्र अनासक्त है, जो जितात्मा (मन को जीतने वाला) और निःस्पृह है — वह सन्न्यास (फलत्याग) द्वारा परम नैष्कर्म्य सिद्धि प्राप्त करता है।
English Translation
One whose intellect is unattached everywhere, who has conquered the self and is free from desires, attains the supreme perfection of freedom from action through renunciation.
Commentary (टीका)
The highest state — freedom from karmic bondage while still acting — is achieved by complete detachment, self-mastery, and desirelessness. This 'naishkarmya siddhi' means not the absence of action but freedom from action's binding power. The liberated person acts without creating any new karma.
