Shree DurgatuesdayfridayDevi Mahatmyam Prathama Charitra
देवी माहात्म्यम् प्रथम चरित्रम्
About Devi Mahatmyam Prathama Charitra
Dedicated to Goddess Durga, the Devi Mahatmyam Prathama Charitra (देवी माहात्म्यम् प्रथम चरित्रम्) is a sacred prayer revered in Hindu tradition. Rooted in Markandeya Purana (Devi Mahatmyam / Durga Saptashati), this composition carries deep spiritual significance. Regular recitation is believed to narrate the cosmic origin story of Devi's first manifestation as Mahakali, part of the sacred Durga Saptashati recitation for Navratri, and invoke Brahma's praise of Yoganidra for divine intervention. It is especially recommended on Tuesday (Mangalvar) and Friday (Shukravar) and during Navratri for maximum spiritual benefit. At 30 verses long, the recitation takes roughly 20 minutes, making it accessible for regular devotional use. On this page, you can read the complete Devi Mahatmyam Prathama Charitra in Devanagari Sanskrit with English transliteration, Hindi meaning (arth), and free PDF download for offline recitation.
Reviewed & translated by Acharya Pushyadant Mishra
Stotra Path (स्तोत्र पाठ)
॥ श्री देवी माहात्म्यम् - प्रथम चरित्रम् ॥
ॐ नमश्चण्डिकायै॥
ध्यानम् -
खड्गं चक्रगदेषुचापपरिघाञ्छूलं भुशुण्डीं शिरः
शंखं संदधतीं करैस्त्रिनयनां सर्वाङ्गभूषावृताम्।
नीलाश्मद्युतिमास्यपाददशकां सेवे महाकालिकां
यामस्तौत्स्वपिते हरौ कमलजो हन्तुं मधुं कैटभम्॥
ॐ ऐं मार्कण्डेय उवाच -
सावर्णिः सूर्यतनयो यो मनुः कथ्यतेऽष्टमः।
निशामय तदुत्पत्तिं विस्तराद्गदतो मम॥१॥
महामायानुभावेन यथा मन्वन्तराधिपः।
स बभूव महाभागः सावर्णिस्तनयो रवेः॥२॥
स्वारोचिषेऽन्तरे पूर्वं चैत्रवंशसमुद्भवः।
सुरथो नाम राजाभूत्समस्ते क्षितिमण्डले॥३॥
तस्य पालयतः सम्यक् प्रजाः पुत्रानिवौरसान्।
बभूवुः शत्रवो भूपाः कोलाविध्वंसिनस्तदा॥४॥
तस्य तैरभवद्युद्धमतिप्रबलदण्डिनः।
न्यूनैरपि स तैर्युद्धे कोलाविध्वंसिभिर्जितः॥५॥
ततः स्वपुरमायातो निजदेशाधिपोऽभवत्।
आक्रान्तः स महाभागस्तैस्तदा प्रबलारिभिः॥६॥
अमात्यैर्बलिभिर्दुष्टैर्दुर्बलस्य दुरात्मभिः।
कोशो बलं चापहृतं तत्रापि स्वपुरे ततः॥७॥
ततो मृगयाव्याजेन हृतस्वाम्यः स भूपतिः।
एकाकी हयमारुह्य जगाम गहनं वनम्॥८॥
स तत्राश्रममद्राक्षीद्द्विजवर्यस्य मेधसः।
प्रशान्तश्वापदाकीर्णं मुनिशिष्योपशोभितम्॥९॥
तस्मिन् स कतिचित्कालं मुनिना सह सोऽवसत्॥१०॥
स चिन्तयामास ततः ममत्वाकृष्टमानसः।
मत्पूर्वैः पालितं पूर्वं मया हीनं पुरं हि तत्॥११॥
मद्भृत्यैस्तैरसद्वृत्तैर्धर्मतः पाल्यते न वा।
न जाने मम पूर्वैः सः शस्तो वाजी सदामदः॥१२॥
वैश्यश्च समुपस्थित एकं चिन्तापरं ध्रुवम्।
राजोवाच - भवान्कोऽत्र किमर्थमागतोऽत्र च॥१३॥
वैश्य उवाच -
समाधिर्नाम वैश्योऽहं बधूपुत्रैर्निराकृतः।
धनलोभादसद्भिश्च हीनो बान्धवसम्पदा॥१४॥
वनमभ्यागतो दुःखी निरस्तश्चाप्तबन्धुभिः।
सोऽहं न वेद्मि पुत्राणां कुशलाकुशलात्मिकाम्॥१५॥
ऋषिरुवाच -
ज्ञानिनामपि चेतांसि देवी भगवती हि सा।
बलादाकृष्य मोहाय महामाया प्रयच्छति॥१६॥
तया विसृज्यते विश्वं सा जगद्धात्री जगत्प्रसूः।
तया विमोहिता एते ज्ञानं यच्छति मुक्तये॥१७॥
महाविद्या महामाया महामेधा महास्मृतिः।
महामोहा च भवती महादेवी महासुरी॥१८॥
तयैतत् प्रेर्यते विश्वमनन्तं सुरमानवैः।
संस्तूयते च भक्त्या तु ब्रह्मणा हरिणा हरेण च॥१९॥
॥ मधुकैटभवधप्रसङ्गः ॥
ब्रह्मा उवाच -
विश्वेश्वरीं जगद्धात्रीं स्थितिसंहारकारिणीम्।
निद्रां भगवतीं विष्णोरतुलां तेजसः प्रभुम्॥२०॥
त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं हि वषट्कारः स्वरात्मिका।
सुधा त्वमक्षरे नित्ये त्रिधा मात्रात्मिका स्थिता॥२१॥
अर्धमात्रास्थिता नित्या यानुच्चार्या विशेषतः।
त्वमेव सन्ध्या सावित्री त्वं देवी जननी परा॥२२॥
त्वयैतद्धार्यते विश्वं त्वयैतत्सृज्यते जगत्।
त्वयैतत्पाल्यते देवी त्वमत्स्यन्ते च सर्वदा॥२३॥
विसृष्टौ सृष्टिरूपा त्वं स्थितिरूपा च पालने।
तथा संहृतिरूपान्ते जगतोऽस्य जगन्मयि॥२४॥
त्वं महाविद्या महामाया महामेधा महास्मृतिः।
महामोहा च भवती महादेवी महेश्वरी॥२५॥
एवं स्तुता देवी तामसी तत्र वेधसा।
विष्णोः प्रबोधनार्थाय निहन्तुं मधुकैटभौ॥२६॥
नेत्रासिनासिकाबाहुहृदयेभ्यस्ततोऽखिलात्।
निर्गम्य दर्शने तस्थौ ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः॥२७॥
उत्तस्थौ च जगन्नाथस्तया मुक्तो जनार्दनः।
ततो युद्धमभूत्ताभ्यां पञ्चवर्षसहस्रकम्॥२८॥
तावप्युद्धतबलौ मधुकैटभौ तदा।
महामायाविमोहितौ वरं ददतुरव्ययम्॥२९॥
श्रीभगवानुवाच -
ममैवेह वधं यातं यावत् किंचिज्जलं स्थले।
ततस्तयोः परं तेजः पश्यतो विश्वचक्षुषोः।
ऊरुद्वयं विनिश्चिक्ये विष्णुना चक्रधारिणा॥३०॥
॥ इति श्री मार्कण्डेयपुराणे देवीमाहात्म्ये प्रथमचरित्रं सम्पूर्णम् ॥
Benefits (फल)
- ★Narrates the cosmic origin story of Devi's first manifestation as Mahakali
- ★Recitation destroys tamas (ignorance) and awakens higher consciousness
- ★Grants protection from powerful enemies and adversaries
- ★Removes the veil of Mahamaya and grants spiritual awakening
- ★Part of the sacred Durga Saptashati recitation for Navratri
- ★Invokes Brahma's praise of Yoganidra for divine intervention