Shree VishnuwednesdaythursdayNiti Shatakam
नीतिशतकम् (प्रमुख श्लोक)
About Niti Shatakam
Dedicated to Lord Vishnu, the Niti Shatakam (नीतिशतकम् (प्रमुख श्लोक)) is a sacred prayer revered in Hindu tradition. Rooted in Niti Shatakam by Bhartrihari (5th Century), this composition carries deep spiritual significance. Devotees recite this prayer to sharpen judgment about character and relationships and inspire pursuit of knowledge as the highest treasure. It is also said to teach practical wisdom for navigating worldly life. This sacred text is ideally recited on Wednesday (Budhvar) and Thursday (Guruvar) and during Guru Purnima and Vasant Panchami for enhanced blessings. The text contains 10 verses and takes around 10 minutes to recite, fitting conveniently into a daily spiritual routine. On this page, you can read the complete Niti Shatakam in Devanagari Sanskrit with English transliteration, Hindi meaning (arth), and free PDF download for offline recitation.
Reviewed & translated by Acharya Pushyadant Mishra
Stotra Path (स्तोत्र पाठ)
॥ श्री नीतिशतकम् ॥
॥ भर्तृहरिविरचितम् ॥
बोद्धारो मत्सरग्रस्ताः प्रभवः स्मयदूषिताः।
अबोधोपहताश्चान्ये जीर्णमङ्गे सुभाषितम्॥ १॥
विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छन्नगुप्तं धनं
विद्या भोगकरी यशःसुखकरी विद्या गुरूणां गुरुः।
विद्या बन्धुजनो विदेशगमने विद्या परा देवता
विद्या राजसु पूज्यते न हि धनं विद्याविहीनः पशुः॥ २॥
साहित्यसंगीतकलाविहीनः
साक्षात्पशुः पुच्छविषाणहीनः।
तृणं न खादन्नपि जीवमानः
तद्भागधेयं परमं पशूनाम्॥ ३॥
केयूराणि न भूषयन्ति पुरुषं हारा न चन्द्रोज्ज्वला
न स्नानं न विलेपनं न कुसुमं नालंकृता मूर्धजाः।
वाण्येका समलंकरोति पुरुषं या संस्कृता धार्यते
क्षीयन्ते खलु भूषणानि सततं वाग्भूषणं भूषणम्॥ ४॥
परिवर्तिनि संसारे मृतः को वा न जायते।
स जातो येन जातेन याति वंशः समुन्नतिम्॥ ५॥
नमन्ति फलिनो वृक्षा नमन्ति गुणिनो जनाः।
शुष्ककाष्ठं च मूर्खश्च न नमन्ति कदाचन॥ ६॥
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः।
न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः॥ ७॥
दुर्जनः परिहर्तव्यो विद्ययालंकृतो यदि।
मणिना भूषितः सर्पः किमसौ न भयंकरः॥ ८॥
परोक्षे कार्यहन्तारं प्रत्यक्षे प्रियवादिनम्।
वर्जयेत्तादृशं मित्रं विषकुम्भं पयोमुखम्॥ ९॥
येषां न विद्या न तपो न दानं
ज्ञानं न शीलं न गुणो न धर्मः।
ते मर्त्यलोके भुवि भारभूताः
मनुष्यरूपेण मृगाश्चरन्ति॥ १०॥
॥ इति श्री भर्तृहरिकृत नीतिशतकम् (प्रमुख श्लोक) सम्पूर्णम् ॥
Benefits (फल)
- ★Cultivates wisdom and ethical discernment
- ★Inspires pursuit of knowledge as the highest treasure
- ★Teaches practical wisdom for navigating worldly life
- ★Develops humility and righteousness
- ★Encourages effort and diligence over wishful thinking
- ★Sharpens judgment about character and relationships