Shree VishnuwednesdaythursdaySubhashita Ratnavali
सुभाषित रत्नावली
About Subhashita Ratnavali
Dedicated to Lord Vishnu, the Subhashita Ratnavali (सुभाषित रत्नावली) is a sacred prayer revered in Hindu tradition. This revered text originates from Various Scriptures and Sanskrit Literature. Chanting this stotra with devotion is said to develop wisdom through time-tested maxims as well as cultivate universal brotherhood and compassion. Additionally, it is known to strengthen character through noble ideals. This sacred text is ideally recited on Wednesday (Budhvar) and Thursday (Guruvar) and during Guru Purnima for enhanced blessings. Comprising 12 verses, it can be completed in approximately 10 minutes, making it suitable for daily devotional practice. On this page, you can read the complete Subhashita Ratnavali in Devanagari Sanskrit with English transliteration, Hindi meaning (arth), and free PDF download for offline recitation.
Reviewed & translated by Acharya Pushyadant Mishra
Stotra Path (स्तोत्र पाठ)
॥ सुभाषित रत्नावली ॥
॥ सत्कथा सुभाषित संग्रह ॥
वसुधैव कुटुम्बकम्।
अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम्।
उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम्॥ १॥
सत्यमेव जयते नानृतं
सत्येन पन्था विततो देवयानः।
येनाक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा
यत्र तत्सत्यस्य परमं निधानम्॥ २॥
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्।
पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्॥ ३॥
धर्मो रक्षति रक्षितः।
धर्म एव हतो हन्ति धर्मो रक्षति रक्षितः।
तस्माद्धर्मो न हन्तव्यो मा नो धर्मो हतोऽवधीत्॥ ४॥
अहिंसा परमो धर्मः धर्म हिंसा तथैव च।
आत्मनः प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत्॥ ५॥
सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामयाः।
सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद्दुःखभाग्भवेत्॥ ६॥
गुणाः पूजास्थानं गुणिषु न च लिंगं न च वयः।
न जातिर्न कुलं तत्र कारणं गुणमेव तु॥ ७॥
परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः
परोपकाराय वहन्ति नद्यः।
परोपकाराय दुहन्ति गावः
परोपकारार्थमिदं शरीरम्॥ ८॥
क्षमा बलमशक्तानां शक्तानां भूषणं क्षमा।
क्षमा वशीकृते लोके क्षमया किं न सिद्ध्यति॥ ९॥
अष्टादश पुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्।
परोपकारः पुण्याय पापाय परपीडनम्॥ १०॥
मनस्येकं वचस्येकं कर्मण्येकं महात्मनाम्।
मनस्यन्यद् वचस्यन्यद् कर्मण्यन्यद् दुरात्मनाम्॥ ११॥
दानं भोगो नाशस्तिस्रो गतयो भवन्ति वित्तस्य।
यो न ददाति न भुंक्ते तस्य तृतीया गतिर्भवति॥ १२॥
॥ इति सुभाषित रत्नावली सम्पूर्णा ॥
Benefits (फल)
- ★Cultivates universal brotherhood and compassion
- ★Inspires ethical and righteous living
- ★Develops wisdom through time-tested maxims
- ★Promotes non-violence and service to others
- ★Strengthens character through noble ideals
- ★Treasury of India's greatest moral teachings