Shree VishnuthursdayTaittiriya Upanishad Shiksha Valli
तैत्तिरीय उपनिषद् — शिक्षावल्ली
About Taittiriya Upanishad Shiksha Valli
Among the most cherished prayers to Lord Vishnu, Taittiriya Upanishad Shiksha Valli (तैत्तिरीय उपनिषद् — शिक्षावल्ली) stands as a sacred prayer. Attributed to Taittiriya Upanishad (Krishna Yajurveda), this prayer holds a special place in Hindu devotional literature. Regular recitation is believed to saha Navavatu mantra for guru-shishya harmony, contain the immortal teaching: Satyam Vada, Dharmam Chara, and grant medha (intelligence), brahma-varchas, and fame. For best results, devotees chant this on Thursday (Guruvar) and during Guru Purnima. At 12 verses long, the recitation takes roughly 15 minutes, making it accessible for regular devotional use. On this page, you can read the complete Taittiriya Upanishad Shiksha Valli in Devanagari Sanskrit with English transliteration, Hindi meaning (arth), and free PDF download for offline recitation.
Reviewed & translated by Acharya Pushyadant Mishra
Stotra Path (स्तोत्र पाठ)
॥ तैत्तिरीय उपनिषद् — शिक्षावल्ली ॥
ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः। शं नो भवत्वर्यमा।
शं न इन्द्रो बृहस्पतिः। शं नो विष्णुरुरुक्रमः।
नमो ब्रह्मणे। नमस्ते वायो।
त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि। त्वामेव प्रत्यक्षं ब्रह्म वदिष्यामि।
ऋतं वदिष्यामि। सत्यं वदिष्यामि।
तन्मामवतु। तद्वक्तारमवतु।
अवतु माम्। अवतु वक्तारम्।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
॥ प्रथमोऽनुवाकः — शिक्षा ॥
शीक्षां व्याख्यास्यामः। वर्णः स्वरः। मात्रा बलम्।
साम सन्तानः। इत्युक्तः शीक्षाध्यायः॥ १॥
॥ द्वितीयोऽनुवाकः — संहिता ॥
ॐ सह नाववतु। सह नौ भुनक्तु।
सह वीर्यं करवावहै।
तेजस्वि नावधीतमस्तु। मा विद्विषावहै।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
संहिता उपनिषद्। पूर्वरूपम्। उत्तररूपम्। सन्धिः। सन्धानम्।
इत्यधिशीक्षम्। अथाध्यात्मम्। पूर्वरूपम्। उत्तररूपम्।
आकाशः सन्धिः। प्राणः सन्धानम्। इत्यधिप्रजम्॥ २॥
॥ तृतीयोऽनुवाकः — मेधा ॥
सह नौ यशः। सह नौ ब्रह्मवर्चसम्।
मेधां देवी जुषमाणा न आगात्।
ब्रह्मवर्चसं महः। यशो भगो अमृतत्वमागात्॥ ३॥
॥ चतुर्थोऽनुवाकः — व्याहृतिः ॥
भूर्भुवः सुवः इति वा एतास्तिस्रो व्याहृतयः।
तासामु ह स्मैतां चतुर्थीं माहाचमस्यः प्रवेदयते। मह इति।
तद्ब्रह्म। स आत्मा। अङ्गान्यन्या देवताः।
भूरिति वा अयं लोकः। भुव इत्यन्तरिक्षम्।
सुवरित्यसौ लोकः। मह इत्यादित्यः॥ ४॥
॥ एकादशोऽनुवाकः — उपदेश ॥
सत्यं वद। धर्मं चर। स्वाध्यायान्मा प्रमदः।
आचार्याय प्रियं धनमाहृत्य प्रजातन्तुं मा व्यवच्छेत्सीः।
सत्यान्न प्रमदितव्यम्। धर्मान्न प्रमदितव्यम्।
कुशलान्न प्रमदितव्यम्। भूत्यै न प्रमदितव्यम्।
स्वाध्यायप्रवचनाभ्यां न प्रमदितव्यम्॥
देवपितृकार्याभ्यां न प्रमदितव्यम्।
मातृदेवो भव। पितृदेवो भव।
आचार्यदेवो भव। अतिथिदेवो भव।
यान्यनवद्यानि कर्माणि तानि सेवितव्यानि। नो इतराणि।
यान्यस्माकं सुचरितानि तानि त्वयोपास्यानि। नो इतराणि॥
श्रद्धया देयम्। अश्रद्धया अदेयम्।
श्रिया देयम्। ह्रिया देयम्। भिया देयम्। संविदा देयम्।
एष आदेशः। एष उपदेशः।
एषा वेदोपनिषत्। एतदनुशासनम्।
एवमुपासितव्यम्। एवमु चैतदुपास्यम्॥ ११॥
॥ द्वादशोऽनुवाकः ॥
ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः। शं नो भवत्वर्यमा।
शं न इन्द्रो बृहस्पतिः। शं नो विष्णुरुरुक्रमः।
नमो ब्रह्मणे। नमस्ते वायो।
त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि। त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्म वदिष्यामि।
ऋतमवादिषम्। सत्यमवादिषम्।
तन्मामावीत्। तद्वक्तारमावीत्।
आवीन्माम्। आवीद्वक्तारम्।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥ १२॥
॥ इति तैत्तिरीय उपनिषद् शिक्षावल्ली सम्पूर्णा ॥
Benefits (फल)
- ★Contains the immortal teaching: Satyam Vada, Dharmam Chara
- ★Matri-devo, Pitri-devo, Acharya-devo, Atithi-devo bhava
- ★Foundation of Indian ethical and spiritual education
- ★Saha Navavatu mantra for guru-shishya harmony
- ★Grants medha (intelligence), brahma-varchas, and fame
- ★Ideal for daily recitation by students and spiritual seekers