Shree ShivamondaythursdayHastamalaka Stotram
हस्तामलक स्तोत्रम्
About Hastamalaka Stotram
Hastamalaka Stotram (हस्तामलक स्तोत्रम्) is a devotional hymn of praise dedicated to Lord Shiva. Drawn from Hastamalaka Stotram — Adi Shankaracharya, this text has been cherished by devotees for centuries. Devotees recite this prayer to direct teaching of Atma-vidya in simple question-answer format and spoken by young Hastamalaka to Adi Shankaracharya himself. It is also said to destroy identification with body, mind, and senses. Recitation is particularly auspicious on Monday (Somvar) and Thursday (Guruvar) and during Guru Purnima. At 12 verses long, the recitation takes roughly 8 minutes, making it accessible for regular devotional use. On this page, you can read the complete Hastamalaka Stotram in Devanagari Sanskrit with English transliteration, Hindi meaning (arth), and free PDF download for offline recitation.
Reviewed & translated by Acharya Pushyadant Mishra
Stotra Path (स्तोत्र पाठ)
॥ श्री हस्तामलक स्तोत्रम् ॥
यो मां चक्षुः किमायातं चक्षुषो दृश्यमीक्षते।
दृश्यस्य किं चक्षुरथ ज्ञानमेकं स मे ह्यात्मा॥
योऽसौ सर्वजनप्रत्ययैकगम्यो मनोमयः।
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्याद्यवस्थासु विभाव्यते।
सदा सच्चित्सुखात्मैकरूपः स मे ह्यात्मा॥ १॥
नेत्रस्य नेत्रं श्रवणस्य कर्णो
वाचां च वाचं मनसो हि मानम्।
प्राणस्य प्राणं स इहैव बुद्ध्वा
बुद्धो भवत्यात्मविदात्मनैव॥ २॥
यो भानुमानल्पमतिर्यथान्धो
घटे यथा भाति घटाम्बरं खम्।
तथा शरीरे स्फुरतीह बोधो
नित्यो विभुर्ब्रह्म स मे ह्यात्मा॥ ३॥
घटोदके यद्वदयं प्रतिबिम्बितेन्दुः
चलत्यसौ तद्वदयं शरीरे।
जीवो विवेकाज्जलवत्प्रसन्नो
निर्मुक्त एवात्मनि तिष्ठतीह॥ ४॥
मलीमसोपाधिवशाद्यथैन्दुः
भाति क्षणं शुद्ध इवापरः क्षणम्।
तथा सदात्मा गुणवत्प्रकाशते
विशुद्ध एवाविकृतः स्वभावतः॥ ५॥
यथा जलं शीतलमेव शुद्धं
दग्धं तपत्यम्बु तथाग्नियोगात्।
तथैव बुद्ध्यादिषु तप्तषु आत्मा
दग्ध इत्याहुरबोधतः खलु॥ ६॥
न जायते म्रियते वा कदाचित्
न वर्धते नापि च संक्षयं गतः।
अजो ध्रुवः शाश्वतमप्रमेयम्
मां विद्धि तं देहगतं परात्मानम्॥ ७॥
स्फटिके यथा लोहितता प्रतिभासते
जपाकुसुमसन्निधानतः।
तथा हि तेजो विशुद्धमात्मनः
शरीरसम्बन्धवशाद्भवत्ययम्॥ ८॥
एकः सदैवाद्वयमात्मतत्त्वं
न दृश्यवस्तून्यपि चान्यथा स्थितम्।
एकः स्वयंज्योतिरयं प्रकाशते
बुद्ध्यादि साक्षी परमात्मरूपः॥ ९॥
यो वै सर्वात्मभूतात्मा
सर्वभूतेषु संस्थितः।
सर्वाधारः स्वनिर्भासो
नित्यशुद्धः स मे ह्यात्मा॥ १०॥
प्रत्यगात्मा शिवोऽस्मीति
ज्ञानमात्रेण मुच्यते।
ज्ञानमात्रं परं ज्योति-
र्ब्रह्मैवाहमिति स्मरेत्॥ ११॥
गुरुं प्रणम्य श्रुतिवाक्यबोधो
यस्माद्भवेत्तत्त्वविनिश्चयोऽयम्।
हस्तामलक्यां प्रतिपादितोऽयम्
मुक्तिप्रदः सच्चिदानन्दरूपः॥ १२॥
॥ इति श्रीमच्छंकराचार्यविरचितम् हस्तामलक स्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥
Benefits (फल)
- ★Direct teaching of Atma-vidya in simple question-answer format
- ★Spoken by young Hastamalaka to Adi Shankaracharya himself
- ★Destroys identification with body, mind, and senses
- ★Reveals Atman as the eternal witness — Sat-Chit-Ananda
- ★Grants liberation through understanding one's true nature
- ★Beautiful poetic examples make Vedanta accessible to all