Shree ShivamondaythursdayTattva Bodha Key Verses
तत्त्वबोधः (प्रमुख श्लोक)
About Tattva Bodha Key Verses
Tattva Bodha Key Verses (तत्त्वबोधः (प्रमुख श्लोक)) is a sacred prayer dedicated to Lord Shiva. This sacred composition is sourced from Tattva Bodha — Adi Shankaracharya and continues to inspire devotees worldwide. Regular recitation is believed to foundational Vedanta text for beginners on the spiritual path, teach the meaning of Tat Tvam Asi and other Mahavakyas, and explain Sadhana Chatushtaya — four qualifications for seekers. This prayer is traditionally recited on Monday (Somvar) and Thursday (Guruvar) and during Guru Purnima to invoke divine grace. Comprising 15 verses, it can be completed in approximately 12 minutes, making it suitable for daily devotional practice. On this page, you can read the complete Tattva Bodha Key Verses in Devanagari Sanskrit with English transliteration, Hindi meaning (arth), and free PDF download for offline recitation.
Reviewed & translated by Acharya Pushyadant Mishra
Stotra Path (स्तोत्र पाठ)
॥ श्री तत्त्वबोधः — प्रमुख श्लोक ॥
वासुदेवेन्द्रयोगीन्द्रं नत्वा ज्ञानप्रदं गुरुम्।
मुमुक्षूणां हिताय तत्त्वबोधोऽभिधीयते॥
साधनचतुष्टयसम्पन्नाधिकारिणां
मोक्षसाधनभूतं तत्त्वविवेकप्रकारं वक्ष्यामः।
साधनचतुष्टयं किम्?
नित्यानित्यवस्तुविवेकः।
इहामुत्रार्थफलभोगविरागः।
शमादिषट्कसम्पत्तिः।
मुमुक्षुत्वं चेति॥
नित्यानित्यवस्तुविवेकः कः?
नित्यवस्तु एकं ब्रह्म तद्व्यतिरिक्तं
सर्वं अनित्यम्। अयमेव नित्यानित्यवस्तुविवेकः॥
आत्मा कः?
स्थूलसूक्ष्मकारणशरीराद्व्यतिरिक्तः
पञ्चकोशातीतः सन्
अवस्थात्रयसाक्षी
सच्चिदानन्दस्वरूपः
सन्यस्तिष्ठति इत्यात्मा॥
स्थूलशरीरं किम्?
पञ्चीकृतपञ्चमहाभूतैः कृतं
सत्कर्मजन्यं सुखदुःखादि-
भोगायतनं शरीरम्।
अस्ति जायते वर्धते विपरिणमते
अपक्षीयते विनश्यति इति
षड्विकारवदेतत् स्थूलशरीरम्॥
सूक्ष्मशरीरं किम्?
अपञ्चीकृतपञ्चमहाभूतैः कृतं
सत्कर्मजन्यं सुखदुःखादि-
भोगसाधनं पञ्चज्ञानेन्द्रियाणि
पञ्चकर्मेन्द्रियाणि पञ्चप्राणादयः
मनश्चैकं बुद्धिश्चैका
एवं सप्तदशकलाभिः सह
यत्तिष्ठति तत्सूक्ष्मशरीरम्॥
कारणशरीरं किम्?
अनिर्वाच्यानाद्यविद्यारूपं
शरीरद्वयस्य कारणमात्रं
सत्स्वरूपाज्ञानं निर्विकल्परूपं
yat-asti tat-karanashariram॥
जीवात्मपरमात्मनोः ऐक्यज्ञानं
तत्त्वमसि श्वेतकेतो इत्यादिवाक्यैः
सिद्ध्यति इत्यात्मानात्मविवेकः॥
बन्धः कः? आत्मनः अनात्मत्वभ्रमः बन्धः।
मोक्षः कः? तद्बन्धनिवृत्तिः मोक्षः।
विवेकिनां फलं किम्?
संसारबन्धनिवृत्तिः।
जन्ममृत्युरहितं सच्चिदानन्दस्वरूपं
स्वात्मानं प्राप्नोति इत्यर्थः॥
॥ इति श्रीमच्छंकराचार्यविरचितम् तत्त्वबोधः प्रमुख श्लोकाः सम्पूर्णम् ॥
Benefits (फल)
- ★Foundational Vedanta text for beginners on the spiritual path
- ★Explains Sadhana Chatushtaya — four qualifications for seekers
- ★Clarifies the nature of Atman, three bodies, and five sheaths
- ★Teaches the meaning of Tat Tvam Asi and other Mahavakyas
- ★Destroys confusion about bondage and liberation
- ★Ideal introductory text for Advaita Vedanta study